Zwavellimieten en ECA's in 2026: waar 0,10% brandstof verplicht is

De wereldwijde zwavellimiet is 0,50%, maar in een groeiend deel van de drukste wateren ter wereld geldt inmiddels 0,10%. Deze gids zet de emissiebeheersingsgebieden op een rij waar 0,10% al geldt, de gebieden die zijn aangenomen maar waarvan de limiet nog moet ingaan, de belangrijkste regionale regels en de praktische stappen voor een conforme omschakeling.

Het uitgangspunt

Op grond van MARPOL Annex VI, voorschrift 14, mag brandstof die buiten emissiebeheersingsgebieden wordt gebruikt niet meer dan 0,50% m/m zwavel bevatten, een limiet die sinds 1 januari 2020 van kracht is. Binnen SOx-emissiebeheersingsgebieden geldt sinds 1 januari 2015 een limiet van 0,10% m/m. Schepen met een goedgekeurd uitlaatgasreinigingssysteem mogen in plaats daarvan brandstof met een hoger zwavelgehalte gebruiken, mits het systeem een gelijkwaardige emissieprestatie levert.

Voor elke ECA zijn drie data van belang: de aanneming door de IMO, de inwerkingtreding van de wijziging en de datum vanaf wanneer de brandstoflimiet daadwerkelijk voor schepen geldt. Voor een nieuw aangewezen gebied gaat de zwavellimiet 12 maanden na de inwerkingtreding in.

ECA's waar 0,10% al geldt

• Oostzee: SOx-ECA van kracht sinds 19 mei 2006.
• Noordzee, inclusief het Kanaal: van kracht sinds 22 november 2007.
• Noord-Amerikaanse ECA, langs de kusten van de Verenigde Staten en Canada: van kracht sinds 1 augustus 2012.
• ECA Caribische Zee van de Verenigde Staten, rond Puerto Rico en de Amerikaanse Maagdeneilanden: van kracht sinds 1 januari 2014.
• Middellandse Zee: aangenomen in december 2022, in werking getreden op 1 mei 2024 en van kracht sinds 1 mei 2025. Deze ECA heeft betrekking op SOx en fijnstof, niet op NOx.

In al deze gebieden geldt een limiet van 0,10% m/m, tenzij een goedgekeurde scrubber wordt gebruikt.

Aangenomen ECA's waarvan de limiet nog ingaat

Drie extra gebieden zijn aangenomen en breiden de eis van 0,10% uit over de Noord-Atlantische Oceaan en het Noordpoolgebied.

• Canadees Noordpoolgebied: aangenomen tijdens MEPC 82 in oktober 2024 bij resolutie MEPC.392(82), in werking getreden op 1 maart 2026. De zwavellimiet van 0,10% geldt vanaf 1 maart 2027. Het gebied breidt de Noord-Amerikaanse ECA uit tot de Canadese wateren in het Noordpoolgebied.
• Noorse Zee: aangenomen tijdens dezelfde zitting, in werking getreden op 1 maart 2026, met een zwavellimiet die geldt vanaf 1 maart 2027. Het gebied breidt de ECA Noordzee vanaf 62°N noordwaarts uit en omvat de Noorse exclusieve economische zone tot aan de Russische grens.
• Noordoost-Atlantische Oceaan: aangenomen tijdens MEPC 84 op 1 mei 2026 bij resolutie MEPC.407(84). Het gebied treedt op 1 september 2027 in werking en de zwavellimiet van 0,10% geldt vanaf 1 september 2028. Het omvat de territoriale zeeën en exclusieve economische zones van Portugal, Spanje, Frankrijk, Ierland, het Britse vasteland, IJsland, de Faeröer en Groenland, voor zover die buiten bestaande ECA's liggen. De zones rond Madeira, de Azoren en de Canarische Eilanden zijn uitgezonderd.

Zodra alle drie gelden, verbindt een aaneengesloten strook ECA-wateren de ECA's Canadees Noordpoolgebied, Noorse Zee, Noordzee en Middellandse Zee. Reis- en bunkerplanning voor de Noord-Europese en Noord-Atlantische vaart moet nu al rekening houden met de data in 2027 en 2028.

EU-havens: 0,10% aan de kade

Op grond van artikel 7 van de EU-zwavelrichtlijn, Richtlijn (EU) 2016/802, mogen schepen die in EU-havens aan de kade liggen geen brandstof met meer dan 0,10% zwavel gebruiken, ongeacht de ligging van de haven en ongeacht of die binnen een ECA ligt. De bemanning moet de omschakeling zo snel mogelijk na aankomst en zo laat mogelijk vóór vertrek uitvoeren en de tijdstippen in de scheepsjournaals vastleggen.

De regel geldt niet wanneer het schip volgens gepubliceerde dienstregelingen minder dan twee uur aan de kade zal liggen, of wanneer het alle motoren uitschakelt en walstroom gebruikt. De richtlijn beschouwt een schip als 'aan de kade' wanneer het in een EU-haven veilig is afgemeerd of voor anker ligt tijdens laden, lossen of verblijf (hotelling), zodat ook ankeren binnen de havengrenzen kan meetellen. Stem de lokale praktijk af met de agent.

Andere nationale en regionale regels

• China: de nationale emissiebeheersingsgebieden leggen vanaf 1 januari 2019 een limiet van 0,50% op in de kustwateren, vanaf 1 januari 2020 een limiet van 0,10% op de binnenwateren, waaronder de rivieren Jangtsekiang en Xi Jiang, en vanaf 1 januari 2022 0,10% in het nationale gebied rond Hainan.
• Californië: de staatsregeling voor brandstof van zeeschepen (ocean-going vessels) vereist destillaatbrandstof, marine gasolie of marine dieselolie, met ten hoogste 0,10% zwavel binnen 24 zeemijl van de Californische basislijn. De regeling geldt voor hoofd- en hulpmotoren en hulpketels.
• Waswaterregels: een aantal havens en kuststaten beperkt of verbiedt lozing uit open-loopscrubbers, waardoor schepen met scrubber lokaal verplicht kunnen zijn conforme brandstof te verbruiken.

Lokale regels veranderen vaker dan die van de IMO. Controleer de eisen vóór elke nieuwe vaart bij de havenagent en in de richtlijnen van de vlaggenstaat.

Een conforme omschakeling plannen

MARPOL Annex VI verplicht schepen die verschillende brandstoffen gebruiken een schriftelijke omschakelprocedure aan boord te hebben. Daaruit moet blijken hoe lang het duurt om het brandstofsysteem te spoelen van brandstof met een hoger zwavelgehalte, zodat het schip volledig op conforme brandstof vaart voordat het de ECA binnenvaart.

1. Bereken de omschakeltijd op basis van het volume van het dagsysteem, het verbruik en het zwavelgehalte van beide brandstoffen. Omschakelen is een geleidelijke verdunning, geen onmiddellijke wissel.
2. Plan de omschakeling ruim vóór de ECA-grens, buiten drukke vaarroutes, nauwe vaarwaters en loodsgebieden.
3. Volg de richtlijnen van de motorfabrikant voor de snelheid van temperatuurwijziging en de minimale viscositeit, om brandstofpompen en injectieapparatuur te beschermen.
4. Leg het volume conforme brandstof in elke tank vast, evenals datum, tijdstip en positie waarop de omschakeling vóór binnenkomst is voltooid of na het verlaten van het gebied is begonnen.
5. Bunker voldoende conforme brandstof voor de volledige ECA-passage, het havenverblijf en een marge voor vertragingen.
6. Is conforme brandstof werkelijk niet te verkrijgen, documenteer dan de geleverde inspanningen en dien een Fuel Oil Non-Availability Report (FONAR) in bij de vlaggenstaat en de volgende haven.

Wat dit betekent voor de bunkerplanning

Naarmate meer kustlijn onder 0,10% valt, zullen veel schepen grotere hoeveelheden MGO of brandstof van 0,10% nodig hebben, en wordt tankcapaciteit voor conforme brandstof een operationele beperking. Atlas Bunkering helpt reders en managers om elke kwaliteit bij betrouwbare leveranciers langs de route in te kopen, en raadt bij elke bunkerlevering een onafhankelijke survey en geaccrediteerde analyse aan, die op verzoek kunnen worden geregeld.

Vragen en antwoorden

Bronnen

1. IMO MEPC.1/Circ.778/Rev.4: Special Areas and Emission Control Areas under MARPOL
2. DNV: New ECAs for the Canadian Arctic, Norwegian Sea and North-East Atlantic Ocean
3. DNV: North-east Atlantic joins the expanding network of ECAs
4. Gard: World's largest ECA adopted by the IMO (North-East Atlantic, MEPC 84)
5. Directive (EU) 2016/802, Article 7: ships at berth (legislation.gov.uk copy)
6. BIMCO: China to release new domestic emission control area regulation
7. California Air Resources Board: Marine Notice 2020-2, ocean-going vessel fuel regulation

Deze gids bevat algemene informatie en is geen juridisch of technisch advies. Controleer voor uw schip de geldende regels en de richtlijnen van uw motorfabrikant.