Όρια θείου και ECA το 2026: πού απαιτείται καύσιμο 0,10%

Το παγκόσμιο όριο θείου είναι 0,50%, όμως ένα αυξανόμενο μέρος των πιο πολυσύχναστων θαλασσών του κόσμου απαιτεί πλέον 0,10%. Ο οδηγός αυτός παρουσιάζει τις περιοχές ελέγχου εκπομπών (ECA) όπου ήδη ισχύει το 0,10%, εκείνες που έχουν υιοθετηθεί με όρια που θα ισχύσουν στο μέλλον, τους κυριότερους περιφερειακούς κανονισμούς και τα πρακτικά βήματα για μια συμμορφούμενη αλλαγή καυσίμου.

Το βασικό πλαίσιο

Σύμφωνα με τον κανονισμό 14 του Παραρτήματος VI της MARPOL, το καύσιμο που χρησιμοποιείται εκτός των περιοχών ελέγχου εκπομπών δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,50% m/m θείου, όριο που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2020. Εντός των περιοχών ελέγχου εκπομπών θείου το όριο είναι 0,10% m/m από την 1η Ιανουαρίου 2015. Τα πλοία που διαθέτουν εγκεκριμένο σύστημα καθαρισμού καυσαερίων μπορούν αντ' αυτού να χρησιμοποιούν καύσιμο υψηλότερου θείου, εφόσον το σύστημα επιτυγχάνει την ισοδύναμη απόδοση εκπομπών.

Κάθε ECA έχει τρεις σημαντικές ημερομηνίες: την υιοθέτηση από τον IMO, την έναρξη ισχύος της τροποποίησης και την ημερομηνία από την οποία το όριο καυσίμου εφαρμόζεται πράγματι στα πλοία. Για μια νέα περιοχή, το όριο θείου εφαρμόζεται 12 μήνες μετά την έναρξη ισχύος.

ECA όπου ήδη ισχύει το 0,10%

• Βαλτική Θάλασσα: ECA για SOx σε εφαρμογή από τις 19 Μαΐου 2006.
• Βόρεια Θάλασσα, συμπεριλαμβανομένης της Μάγχης: σε εφαρμογή από τις 22 Νοεμβρίου 2007.
• ECA Βόρειας Αμερικής, που καλύπτει τις ακτές των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά: σε εφαρμογή από την 1η Αυγούστου 2012.
• ECA Καραϊβικής των Ηνωμένων Πολιτειών, γύρω από το Πουέρτο Ρίκο και τις Αμερικανικές Παρθένους Νήσους: σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2014.
• Μεσόγειος Θάλασσα: υιοθετήθηκε τον Δεκέμβριο του 2022, σε ισχύ από την 1η Μαΐου 2024 και σε εφαρμογή από την 1η Μαΐου 2025. Καλύπτει τα SOx και τα αιωρούμενα σωματίδια, όχι τα NOx.

Σε όλες αυτές τις περιοχές το όριο είναι 0,10% m/m, εκτός αν χρησιμοποιείται εγκεκριμένο scrubber.

ECA που έχουν υιοθετηθεί, με όρια που θα ισχύσουν

Τρεις ακόμη περιοχές έχουν υιοθετηθεί και θα επεκτείνουν τις απαιτήσεις του 0,10% στον Βόρειο Ατλαντικό και την Αρκτική.

• Καναδική Αρκτική: υιοθετήθηκε στη MEPC 82 τον Οκτώβριο του 2024 με το ψήφισμα MEPC.392(82) και τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2026. Το όριο θείου 0,10% εφαρμόζεται από την 1η Μαρτίου 2027. Η περιοχή επεκτείνει την ECA Βόρειας Αμερικής στα αρκτικά ύδατα του Καναδά.
• Νορβηγική Θάλασσα: υιοθετήθηκε στην ίδια σύνοδο και τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2026, με το όριο θείου να εφαρμόζεται από την 1η Μαρτίου 2027. Επεκτείνει την ECA της Βόρειας Θάλασσας βόρεια από τις 62°Β, ώστε να καλύπτει τη νορβηγική αποκλειστική οικονομική ζώνη έως τα ρωσικά σύνορα.
• Βορειοανατολικός Ατλαντικός: υιοθετήθηκε στη MEPC 84 την 1η Μαΐου 2026 με το ψήφισμα MEPC.407(84). Τίθεται σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2027 και το όριο θείου 0,10% εφαρμόζεται από την 1η Σεπτεμβρίου 2028. Καλύπτει τα χωρικά ύδατα και τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Γαλλίας, της Ιρλανδίας, του ηπειρωτικού Ηνωμένου Βασιλείου, της Ισλανδίας, των Νήσων Φερόε και της Γροιλανδίας, εκτός των υφιστάμενων ECA. Εξαιρούνται οι ζώνες γύρω από τη Μαδέρα, τις Αζόρες και τις Κανάριες Νήσους.

Όταν εφαρμοστούν και οι τρεις, μια συνεχής ζώνη υδάτων ECA θα συνδέει τις ECA της Καναδικής Αρκτικής, της Νορβηγικής Θάλασσας, της Βόρειας Θάλασσας και της Μεσογείου. Ο σχεδιασμός ταξιδιών και ανεφοδιασμού για τα δρομολόγια της Βόρειας Ευρώπης και του Βόρειου Ατλαντικού πρέπει ήδη να λαμβάνει υπόψη τις ημερομηνίες του 2027 και του 2028.

Λιμάνια της ΕΕ: 0,10% στη θέση πρόσδεσης

Σύμφωνα με το άρθρο 7 της Οδηγίας της ΕΕ για το θείο, της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/802, τα πλοία που βρίσκονται σε θέση πρόσδεσης σε λιμάνια της ΕΕ δεν πρέπει να χρησιμοποιούν καύσιμο με θείο άνω του 0,10%, όπου κι αν βρίσκεται το λιμάνι και ανεξάρτητα από το αν είναι εντός ECA. Το πλήρωμα πρέπει να ολοκληρώνει την αλλαγή καυσίμου το συντομότερο δυνατό μετά την άφιξη και όσο το δυνατόν αργότερα πριν από την αναχώρηση, και να καταγράφει τους χρόνους στα ημερολόγια του πλοίου.

Ο κανόνας δεν εφαρμόζεται όταν, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα δρομολόγια, το πλοίο αναμένεται να παραμείνει σε θέση πρόσδεσης λιγότερο από δύο ώρες, ή όταν σβήνει όλες τις μηχανές και χρησιμοποιεί ηλεκτρική ενέργεια από την ξηρά. Η οδηγία θεωρεί ότι ένα πλοίο βρίσκεται σε θέση πρόσδεσης όταν είναι με ασφάλεια δεμένο ή αγκυροβολημένο σε λιμάνι της ΕΕ ενώ φορτώνει, εκφορτώνει ή παραμένει στο λιμάνι με τα συστήματά του σε λειτουργία (hotelling), επομένως και η αγκυροβολία εντός των ορίων του λιμανιού μπορεί να προσμετράται. Ελέγξτε την τοπική πρακτική με τον πράκτορα.

Άλλοι εθνικοί και περιφερειακοί κανονισμοί

• Κίνα: οι εγχώριες περιοχές ελέγχου εκπομπών της ορίζουν όριο 0,50% στα παράκτια ύδατα από την 1η Ιανουαρίου 2019, όριο 0,10% στις εσωτερικές πλωτές οδούς, συμπεριλαμβανομένων των ποταμών Γιανγκτσέ και Σιτζιάνγκ, από την 1η Ιανουαρίου 2020, και 0,10% στην εγχώρια περιοχή του Χαϊνάν από την 1η Ιανουαρίου 2022.
• Καλιφόρνια: ο πολιτειακός κανονισμός καυσίμων για ποντοπόρα πλοία απαιτεί καύσιμο αποστάγματος, marine gas oil ή marine diesel oil, με θείο έως 0,10% εντός 24 ναυτικών μιλίων από τη γραμμή βάσης της Καλιφόρνιας. Εφαρμόζεται στις κύριες και βοηθητικές μηχανές και στους βοηθητικούς λέβητες.
• Κανόνες για το νερό έκπλυσης: αρκετά λιμάνια και παράκτια κράτη περιορίζουν ή απαγορεύουν την απόρριψη από scrubbers ανοιχτού κυκλώματος, γεγονός που μπορεί να υποχρεώσει τα πλοία με scrubber να καίνε συμμορφούμενο καύσιμο τοπικά.

Οι τοπικοί κανονισμοί αλλάζουν συχνότερα από εκείνους του IMO. Επιβεβαιώνετε τις απαιτήσεις με τον πράκτορα του λιμανιού και τις οδηγίες της σημαίας πριν από κάθε νέο δρομολόγιο.

Σχεδιασμός μιας συμμορφούμενης αλλαγής καυσίμου

Το Παράρτημα VI της MARPOL απαιτεί τα πλοία που χρησιμοποιούν διαφορετικά καύσιμα να διαθέτουν γραπτή διαδικασία αλλαγής καυσίμου. Αυτή πρέπει να δείχνει πόσος χρόνος χρειάζεται για την έκπλυση του συστήματος καυσίμου από το καύσιμο υψηλότερου θείου, ώστε το πλοίο να λειτουργεί πλήρως με συμμορφούμενο καύσιμο πριν εισέλθει στην ECA.

1. Υπολογίστε τον χρόνο αλλαγής από τον όγκο του συστήματος τροφοδοσίας, τον ρυθμό κατανάλωσης και την περιεκτικότητα σε θείο και των δύο καυσίμων. Η αλλαγή είναι σταδιακή αραίωση, όχι στιγμιαία εναλλαγή.
2. Προγραμματίστε την ολοκλήρωσή της αρκετά πριν από το όριο της ECA, μακριά από πολυσύχναστους διαδρόμους κυκλοφορίας, στενά κανάλια και περιοχές πλοήγησης.
3. Ακολουθήστε τις οδηγίες του κατασκευαστή της μηχανής για τον ρυθμό μεταβολής της θερμοκρασίας και το ελάχιστο ιξώδες, ώστε να προστατεύονται οι αντλίες καυσίμου και ο εξοπλισμός έγχυσης.
4. Καταγράψτε την ποσότητα συμμορφούμενου καυσίμου σε κάθε δεξαμενή, καθώς και την ημερομηνία, την ώρα και τη θέση στην οποία ολοκληρώθηκε η αλλαγή πριν από την είσοδο ή ξεκίνησε μετά την έξοδο από την περιοχή.
5. Παραλάβετε αρκετό συμμορφούμενο καύσιμο για ολόκληρη τη διέλευση από την ECA, τις παραμονές στα λιμάνια και ένα περιθώριο για καθυστερήσεις.
6. Αν το συμμορφούμενο καύσιμο πράγματι δεν μπορεί να εξασφαλιστεί, τεκμηριώστε τις προσπάθειες που έγιναν και υποβάλετε αναφορά μη διαθεσιμότητας καυσίμου (fuel oil non-availability report) στο κράτος της σημαίας και στο επόμενο λιμάνι.

Τι σημαίνει αυτό για τον σχεδιασμό ανεφοδιασμού

Καθώς όλο και περισσότερες ακτές περνούν στο 0,10%, πολλά πλοία θα χρειάζονται μεγαλύτερες ποσότητες MGO ή καυσίμου 0,10%, και η χωρητικότητα δεξαμενών για συμμορφούμενο καύσιμο γίνεται λειτουργικός περιορισμός. Η Atlas Bunkering βοηθά πλοιοκτήτες και διαχειριστές να προμηθεύονται κάθε τύπο από αξιόπιστους προμηθευτές κατά μήκος της διαδρομής και συνιστά ανεξάρτητη επιθεώρηση και έλεγχο από διαπιστευμένο εργαστήριο για κάθε stem, που μπορούν να οργανωθούν κατόπιν αιτήματος.

Ερωτήσεις και απαντήσεις

Πηγές

1. IMO MEPC.1/Circ.778/Rev.4: Special Areas and Emission Control Areas under MARPOL
2. DNV: New ECAs for the Canadian Arctic, Norwegian Sea and North-East Atlantic Ocean
3. DNV: North-east Atlantic joins the expanding network of ECAs
4. Gard: World's largest ECA adopted by the IMO (North-East Atlantic, MEPC 84)
5. Directive (EU) 2016/802, Article 7: ships at berth (legislation.gov.uk copy)
6. BIMCO: China to release new domestic emission control area regulation
7. California Air Resources Board: Marine Notice 2020-2, ocean-going vessel fuel regulation

Ο οδηγός αυτός παρέχει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί νομική ή τεχνική συμβουλή. Ελέγξτε τους ισχύοντες κανονισμούς και τις οδηγίες του κατασκευαστή της μηχανής για το πλοίο σας.