Τι είναι το bunker stem; Η διαδικασία ανεφοδιασμού καυσίμων

Το bunker stem είναι η επιβεβαιωμένη παραγγελία για την παράδοση συγκεκριμένου καυσίμου σε συγκεκριμένο πλοίο, σε συγκεκριμένο λιμάνι και χρόνο. Ο οδηγός αυτός εξετάζει κάθε στάδιο, από το πρώτο αίτημα έως το τελικό τιμολόγιο, και ποιος είναι υπεύθυνος για τι.

Τι ακριβώς είναι το stem

Στον ανεφοδιασμό καυσίμων, ο όρος «stem» για ένα πλοίο σημαίνει την εξασφάλιση επιβεβαιωμένης προμήθειας καυσίμου για αυτό. Το stem είναι η συμφωνημένη παραγγελία: το πλοίο, το λιμάνι, το χρονικό παράθυρο παράδοσης, ο τύπος και η προδιαγραφή, το εύρος ποσότητας, η τιμή και οι όροι πληρωμής. Μόλις το επιβεβαιώσουν και οι δύο πλευρές, ο προμηθευτής προγραμματίζει τη φορτηγίδα ή το βυτιοφόρο του και το πλοίο προγραμματίζει τις δεξαμενές του ανάλογα.

Μία παράδοση συχνά περιλαμβάνει περισσότερους από έναν τύπους καυσίμου. Πολλοί αγοραστές και πάροχοι υπηρεσιών υπολογίζουν κάθε τύπο που παραδίδεται σε κάθε πλοίο ως ξεχωριστό stem, επειδή κάθε τύπος έχει τη δική του ποσότητα, τιμή, σειρά δειγμάτων και γραμμή στα έγγραφα παράδοσης. Ένα πλοίο που παραλαμβάνει VLSFO και MGO στην ίδια προσέγγιση έχει επομένως δύο stems.

Ποιοι συμμετέχουν

• Ο αγοραστής: συνήθως ο πλοιοκτήτης ή ο διαχειριστής, ή ο χρονοναυλωτής όταν το ναυλοσύμφωνο θέτει τα καύσιμα στην ευθύνη του ναυλωτή.
• Ο φυσικός προμηθευτής (physical supplier): η εταιρεία που κατέχει ή ελέγχει το καύσιμο και το παραδίδει, συνήθως με φορτηγίδα, βυτιοφόρο ή αγωγό ξηράς.
• Traders και brokers: ενδιάμεσοι που μπορεί να παρεμβάλλονται μεταξύ αγοραστή και φυσικού προμηθευτή.
• Το πλοίο: ο πλοίαρχος και ο πρώτος μηχανικός, που προετοιμάζουν τις δεξαμενές, παρίστανται στη μέτρηση και τη δειγματοληψία και υπογράφουν τα έγγραφα παράδοσης.
• Ο πράκτορας του λιμανιού: κανονίζει τα στοιχεία θέσης πρόσδεσης ή αγκυροβολίου και τις τοπικές άδειες.
• Ο επιθεωρητής καυσίμων και το εργαστήριο: ανεξάρτητα μέρη που επαληθεύουν την ποσότητα και ελέγχουν την ποιότητα, όπου έχουν διοριστεί.

Από το αίτημα έως το τιμολόγιο, βήμα προς βήμα

1. Ανάγκη. Το πλοίο και το τμήμα operations υπολογίζουν τι χρειάζεται με βάση το υπόλοιπο επί του πλοίου (ROB), την προγραμματισμένη κατανάλωση, τα επόμενα σκέλη του ταξιδιού και τυχόν περιοχές ελέγχου εκπομπών (ECA) στη διαδρομή.
2. Αίτημα. Ο αγοραστής στέλνει στους προμηθευτές το όνομα του πλοίου και τον αριθμό IMO, το λιμάνι, την ETA και το χρονικό παράθυρο παράδοσης, τους τύπους με την απαιτούμενη έκδοση του ISO 8217, την ελάχιστη και τη μέγιστη ποσότητα, τον προτιμώμενο τρόπο παράδοσης και τους όρους πληρωμής.
3. Προσφορά. Οι προμηθευτές απαντούν με τιμή ανά τόνο και τους όρους τους: χρεώσεις φορτηγίδας ή παράδοσης, επιβαρύνσεις, ισχύ της προσφοράς, ημέρες πληρωμής και τους γενικούς όρους που θα ισχύσουν.
4. Nomination. Ο αγοραστής αποδέχεται μια προσφορά και ορίζει (nominates) το πλοίο σε αυτόν τον προμηθευτή. Σε αυτό το σημείο συνάπτεται η εμπορική συμφωνία.
5. Επιβεβαίωση του stem. Ο προμηθευτής εκδίδει γραπτή επιβεβαίωση με τα συμφωνημένα στοιχεία. Σύμφωνα με τους BIMCO Bunker Terms 2018, για παράδειγμα, η σύμβαση διαμορφώνεται από τους γενικούς όρους μαζί με ένα σημείωμα επιβεβαίωσης (confirmation note). Ελέγξτε κάθε γραμμή σε σχέση με το nomination πριν από την άφιξη.
6. Πριν από την παράδοση. Ο πράκτορας, ο προμηθευτής και το πλοίο ανταλλάσσουν τους τελικούς χρόνους άφιξης. Το πλοίο προετοιμάζει άδειες ή σχεδόν άδειες δεξαμενές για το νέο καύσιμο, συμφωνεί τη μέθοδο και το σημείο δειγματοληψίας και συμπληρώνει τη λίστα ελέγχου ασφαλείας με τη φορτηγίδα.
7. Παράδοση. Οι δεξαμενές μετρώνται πριν και μετά, λαμβάνεται συνεχές δείγμα σταγόνας (drip sample) στο manifold του πλοίου παραλαβής καθ' όλη τη διάρκεια της μετάγγισης, και η ποσότητα προσδιορίζεται με μετρήσεις στάθμης (soundings) ή, όπου απαιτείται, με μετρητή μαζικής ροής.
8. Δελτίο Παράδοσης Καυσίμων. Ο προμηθευτής εκδίδει το BDN, το οποίο υπογράφει ο πρώτος μηχανικός. Τα δείγματα σφραγίζονται, επισημαίνονται με ετικέτα και καταγράφονται οι αριθμοί των σφραγίδων τους.
9. Τιμολόγιο και πληρωμή. Ο προμηθευτής τιμολογεί με βάση την ποσότητα του BDN και τη συμφωνημένη τιμή. Η πληρωμή καθίσταται ληξιπρόθεσμη σύμφωνα με τους συμφωνημένους όρους, οι οποίοι στους BIMCO Bunker Terms 2018 είναι εξ ορισμού 30 ημέρες, εκτός αν το σημείωμα επιβεβαίωσης ορίζει διαφορετικά.

Το Δελτίο Παράδοσης Καυσίμων

Το BDN είναι υποχρεωτικό έγγραφο βάσει του κανονισμού 18 του Παραρτήματος VI της MARPOL και όχι απλώς εμπορική απόδειξη. Πρέπει να περιέχει τις πληροφορίες που αναφέρονται στο Προσάρτημα V του Παραρτήματος, μεταξύ των οποίων η περιεκτικότητα του καυσίμου σε θείο. Τα πλοία που υποχρεούνται να διαθέτουν πιστοποιητικό IAPP πρέπει να φυλάσσουν τα BDN επί του πλοίου για τουλάχιστον τρία έτη μετά την παράδοση και να τα έχουν άμεσα διαθέσιμα στους επιθεωρητές.

Δύο πρόσφατες αλλαγές αξίζει να ελέγχονται σε κάθε παράδοση. Από την 1η Μαΐου 2024, τροποποιήσεις του Προσαρτήματος V του Παραρτήματος VI της MARPOL απαιτούν το BDN να αναφέρει την τιμή του σημείου ανάφλεξης όταν αυτή είναι κάτω από 70°C, ή δήλωση ότι μετρήθηκε στους 70°C ή υψηλότερα. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, ο τροποποιημένος κανονισμός II-2/4.2.1 της SOLAS απαιτεί το πλοίο να λαμβάνει, πριν από τον ανεφοδιασμό, δήλωση υπογεγραμμένη και πιστοποιημένη από τον εκπρόσωπο του προμηθευτή ότι το καύσιμο πληροί την απαίτηση της SOLAS για το σημείο ανάφλεξης. Αν λείπει οποιοδήποτε από τα δύο, θέστε το θέμα στον προμηθευτή και καταγράψτε το γραπτώς.

Αν το πλοίο διαφωνεί με την ποσότητα ή με οποιοδήποτε άλλο στοιχείο του BDN, ο πρώτος μηχανικός δεν πρέπει απλώς να το υπογράψει. Καταγράψτε την επιφύλαξη, εκδώστε επιστολή διαμαρτυρίας (letter of protest) και ενημερώστε αμέσως το γραφείο.

Πόσο χρόνο να προβλέψετε

Δεν υπάρχει σταθερό χρονοδιάγραμμα. Προβλέψτε χρόνο ώστε οι προμηθευτές να δώσουν προσφορές, ο αγοραστής να συγκρίνει σωστά τις προσφορές και να εγκριθεί η πίστωση, αν ο προμηθευτής δεν έχει συνεργαστεί ξανά με τον αγοραστή. Στους μεγάλους κόμβους ένας προμηθευτής μπορεί συχνά να εξυπηρετήσει ένα stem σε σύντομο χρόνο· στα μικρότερα λιμάνια, οι φορτηγίδες, τα βυτιοφόρα και ορισμένοι τύποι καυσίμων μπορεί να είναι περιορισμένοι και να πρέπει να κλειστούν αρκετά νωρίτερα.

Τα καθυστερημένα αιτήματα συνήθως κοστίζουν: ένας προμηθευτής που δίνει προσφορά για stem το επόμενο πρωί έχει μικρό περιθώριο να προγραμματίσει τις φορτηγίδες του και θα συμπεριλάβει αυτόν τον κίνδυνο στην τιμή. Ο καθορισμός της ανάγκης μόλις το λιμάνι και η ETA είναι σχετικά σίγουρα συνήθως φέρνει περισσότερες προσφορές και μεγαλύτερο περιθώριο διαπραγμάτευσης.

Τι να ελέγξετε στην επιβεβαίωση του stem

• Όνομα πλοίου και αριθμό IMO, λιμάνι και σημείο παράδοσης (θέση πρόσδεσης ή αγκυροβόλιο).
• Χρονικό παράθυρο παράδοσης και πώς θα αντιμετωπιστούν καθυστερήσεις από οποιαδήποτε πλευρά.
• Τύπο, όριο θείου και την ακριβή προδιαγραφή, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης του ISO 8217.
• Εύρος ποσότητας και αν αυτή εκφράζεται σε μετρικούς τόνους.
• Τιμή, νόμισμα και κάθε πρόσθετη χρέωση, όπως φορτηγίδα, υπερωρίες ή επιβαρύνσεις μικρής ποσότητας.
• Όρους πληρωμής και την οντότητα που θα τιμολογηθεί.
• Τους γενικούς όρους που ισχύουν, συμπεριλαμβανομένων των προθεσμιών για τη διατύπωση αντιρρήσεων σχετικά με την ποσότητα και την ποιότητα.
• Τη μέθοδο και το σημείο δειγματοληψίας.

Λάθη όπως λανθασμένη έκδοση προδιαγραφής ή μια επιβάρυνση που λείπει διορθώνονται εύκολα πριν από την παράδοση και δύσκολα μετά.

Πού εντάσσεται η Atlas Bunkering

Η Atlas Bunkering ενεργεί στην πλευρά του πλοιοκτήτη σε αυτή τη διαδικασία ως υπηρεσία διαχείρισης, όχι ως προμηθευτής ή trader. Ετοιμάζει τα αιτήματα, συγκρίνει προσφορές από αξιόπιστους προμηθευτές και διαχειρίζεται το nomination και την επιβεβαίωση για λογαριασμό του πλοιοκτήτη, χωρίς να αποκτά την κυριότητα του καυσίμου. Ο προμηθευτής τιμολογεί τον πλοιοκτήτη απευθείας με την τιμή που εξασφαλίστηκε. Η Atlas συνιστά επίσης ανεξάρτητο επιθεωρητή καυσίμων και έλεγχο από διαπιστευμένο εργαστήριο για κάθε stem και μπορεί να οργανώσει και τα δύο κατόπιν αιτήματος.

Ερωτήσεις και απαντήσεις

Πηγές

1. IMO: Fuel oil availability and quality, MARPOL Annex VI regulation 18
2. BIMCO Bunker Terms 2018
3. Lloyd's Register Class News 06/24: flashpoint and bunker delivery notes
4. IMO Guidelines for the sampling of fuel oil, resolution MEPC.182(59) (AMSA copy)

Ο οδηγός αυτός παρέχει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί νομική ή τεχνική συμβουλή. Ελέγξτε τους ισχύοντες κανονισμούς και τις οδηγίες του κατασκευαστή της μηχανής για το πλοίο σας.