VLSFO, HSFO ή MGO: πώς να επιλέξετε το σωστό ναυτιλιακό καύσιμο

Η επιλογή μεταξύ VLSFO, HSFO και MGO καθορίζεται πρώτα από τους κανονισμούς για το θείο και τον εξοπλισμό του πλοίου, και στη συνέχεια από τα δρομολόγια του πλοίου και το κόστος. Ο οδηγός αυτός παρουσιάζει τους κανονισμούς, τους πρακτικούς κινδύνους κάθε καυσίμου και τις ερωτήσεις που πρέπει να θέσετε πριν από την παραγγελία.

Οι κανονισμοί που πλαισιώνουν την επιλογή

Από την 1η Ιανουαρίου 2020, το Παράρτημα VI της MARPOL περιορίζει την περιεκτικότητα σε θείο του καυσίμου που χρησιμοποιείται εκτός των περιοχών ελέγχου εκπομπών (ECA) στο 0,50% m/m, από 3,50% προηγουμένως. Από την 1η Μαρτίου 2020 ισχύει επίσης απαγόρευση μεταφοράς: πλοίο χωρίς εγκεκριμένο σύστημα καθαρισμού καυσαερίων δεν επιτρέπεται να μεταφέρει για δική του χρήση καύσιμο με περιεκτικότητα σε θείο άνω του 0,50%.

Εντός των καθορισμένων περιοχών ελέγχου εκπομπών θείου, το όριο είναι 0,10% m/m από την 1η Ιανουαρίου 2015. Το όριο του 0,10% ισχύει στην ECA της Μεσογείου από την 1η Μαΐου 2025· θα ισχύσει στις ECA της Καναδικής Αρκτικής και της Νορβηγικής Θάλασσας από την 1η Μαρτίου 2027 και στην ECA του Βορειοανατολικού Ατλαντικού από την 1η Σεπτεμβρίου 2028.

Πλοίο εξοπλισμένο με σύστημα καθαρισμού καυσαερίων (scrubber), εγκεκριμένο ως ισοδύναμη μέθοδος βάσει του κανονισμού 4 του Παραρτήματος, μπορεί να χρησιμοποιεί καύσιμο πάνω από αυτά τα όρια, εφόσον το σύστημα επιτυγχάνει την απαιτούμενη απόδοση εκπομπών.

Οι τρεις βασικές επιλογές

HSFO: υπολειμματικό καύσιμο με θείο άνω του 0,50%. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο από πλοία με εγκεκριμένο scrubber. Στο ISO 8217:2024 τα καύσιμα αυτά έχουν δικό τους πίνακα προδιαγραφών.
VLSFO: υπολειμματικό ή αναμεμειγμένο καύσιμο με θείο έως 0,50%. Είναι η βασική επιλογή για τα περισσότερα πλοία χωρίς scrubber εκτός ECA. Η σύνθεσή του διαφέρει σημαντικά, επειδή παράγεται με ανάμειξη διαφορετικών συστατικών.
MGO και MDO: καύσιμα αποστάγματος. Το MGO χαμηλού θείου, με 0,10% ή λιγότερο, είναι η συνήθης επιλογή για λειτουργία εντός ECA σε πλοία χωρίς scrubber.

Τα υπολειμματικά καύσιμα με θείο έως 0,10%, που συχνά ονομάζονται ULSFO, καλύπτονται από το ISO 8217 και διατίθενται σε ορισμένα λιμάνια. Μπορούν να αποτελέσουν εναλλακτική λύση στο MGO εντός ECA, όπου η μηχανή και το σύστημα καυσίμου είναι κατάλληλα, αλλά η διαθεσιμότητά τους είναι περιορισμένη.

Αντιστοίχιση καυσίμου με τα δρομολόγια του πλοίου

Ξεκινήστε από τη διαδρομή, όχι από την τιμή. Καταγράψτε πόσες ώρες περνά το πλοίο εντός ECA, πόσο χρόνο μένει πλαγιοδετημένο σε λιμάνια της ΕΕ και πού μπορεί ρεαλιστικά να ανεφοδιαστεί.

Ένα πλοίο που ταξιδεύει κυρίως εκτός ECA, χωρίς scrubber, θα καίει VLSFO τον περισσότερο χρόνο και θα μεταφέρει αρκετό MGO για τη διέλευση από ECA και τις παραμονές σε λιμάνια της ΕΕ.
Ένα πλοίο που ταξιδεύει κυρίως εντός ECA, όπως ένα πλοίο short-sea στη Βόρεια Ευρώπη, μπορεί να λειτουργεί σχεδόν αποκλειστικά με MGO ή καύσιμο 0,10%.
Ένα πλοίο με scrubber μπορεί να καίει HSFO στις περισσότερες περιοχές, αλλά χρειάζεται ακόμη συμμορφούμενο καύσιμο για τα διαστήματα που το scrubber δεν είναι διαθέσιμο και για περιοχές όπου τοπικοί κανονισμοί περιορίζουν την απόρριψη νερού έκπλυσης.
Η διάταξη των δεξαμενών έχει σημασία: κάθε καύσιμο χρειάζεται ξεχωριστή χωρητικότητα αποθήκευσης, καθίζησης και ημερήσιας χρήσης, γεγονός που περιορίζει πόσους τύπους μπορεί να μεταφέρει ένα πλοίο.

Scrubbers: η διαφορά τιμής δεν είναι το μόνο κριτήριο

Η εμπορική σκοπιμότητα ενός scrubber βασίζεται στη διαφορά τιμής μεταξύ HSFO και συμμορφούμενου καυσίμου, η οποία μεταβάλλεται με την αγορά. Στη σύγκριση, συνυπολογίστε την κατανάλωση ισχύος και τη συντήρηση του συστήματος, τον χρόνο που το πλοίο ταξιδεύει σε περιοχές όπου περιορίζεται η απόρριψη νερού έκπλυσης από συστήματα ανοιχτού κυκλώματος (open-loop) και την ανάγκη μετάβασης σε συμμορφούμενο καύσιμο σε περίπτωση βλάβης του συστήματος.

Σύμφωνα με τις οδηγίες του IMO (MEPC.1/Circ.883), αν ένα scrubber δεν μπορεί να επανέλθει σε συμμορφούμενη λειτουργία εντός μίας ώρας από μια δυσλειτουργία, το πλοίο πρέπει να μεταβεί σε συμμορφούμενο καύσιμο. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να μεταφέρει επαρκή ποσότητα VLSFO ή MGO ως απόθεμα, κάτι που αποτελεί πραγματικό κόστος ακόμη κι όταν σπάνια καταναλώνεται.

Συμβατότητα και σταθερότητα

Επειδή το VLSFO είναι αναμεμειγμένο καύσιμο, δύο παραδόσεις ονομαστικά του ίδιου τύπου μπορεί να συμπεριφέρονται πολύ διαφορετικά. Η ανάμειξη ενός πιο παραφινικού καυσίμου με ένα πιο αρωματικό μπορεί να προκαλέσει καθίζηση των ασφαλτενίων ως λάσπη (sludge), η οποία φράζει τα φίλτρα και υπερφορτώνει τους διαχωριστήρες.

Παραλαμβάνετε το νέο καύσιμο σε άδειες δεξαμενές όπου είναι δυνατόν και αποφεύγετε την ανάμειξη παραδόσεων από διαφορετικούς προμηθευτές.
Αν η ανάμειξη δεν μπορεί να αποφευχθεί, ζητήστε από το εργαστήριο έλεγχο συμβατότητας σε δείγματα και των δύο καυσίμων πριν από την ανάμειξη.
Ελέγχετε τα αποτελέσματα σταθερότητας στην έκθεση ανάλυσης. Για υπολειμματικά καύσιμα με θείο έως 0,50%, το ISO 8217:2024 προσθέτει την αναφορά του υφιστάμενου και του επιταχυνόμενου ολικού ιζήματος (total sediment existent και accelerated), ενώ το δυνητικό ολικό ίζημα (total sediment potential) παραμένει το όριο της προδιαγραφής.
Αποθηκεύετε και θερμαίνετε το καύσιμο όπως συνιστούν το εργαστήριο και ο κατασκευαστής της μηχανής και αποφεύγετε να αφήνετε μικρές ποσότητες στις δεξαμενές για μεγάλα διαστήματα.

Λειτουργία με καύσιμα αποστάγματος

Το MGO είναι καθαρό και σταθερό, αλλά το χαμηλό ιξώδες του ενέχει τους δικούς του κινδύνους. Οι κατασκευαστές μηχανών ορίζουν ελάχιστο ιξώδες στην είσοδο της μηχανής, και οι αντλίες καυσίμου και ο εξοπλισμός έγχυσης μπορεί να φθαρούν ή να χάσουν απόδοση αν το καύσιμο είναι πολύ λεπτόρρευστο ή πολύ θερμό. Τα πλοία που λειτουργούν με MGO για μεγάλα διαστήματα μπορεί να χρειάζονται ψύκτες καυσίμου ή chillers, και το πλήρωμα πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του κατασκευαστή της μηχανής για τον ρυθμό μεταβολής της θερμοκρασίας κατά την αλλαγή καυσίμου.

Η ίδια η αλλαγή καυσίμου πρέπει να ακολουθεί τη γραπτή διαδικασία του πλοίου σύμφωνα με το Παράρτημα VI της MARPOL, ώστε το πλοίο να λειτουργεί πλήρως με συμμορφούμενο καύσιμο πριν εισέλθει σε ECA, και να καταγράφονται οι ποσότητες, οι χρόνοι και οι θέσεις.

Κόστος πέρα από την τιμή ανά τόνο

Ενεργειακό περιεχόμενο: τα καύσιμα αποστάγματος και τα υπολειμματικά καύσιμα αποδίδουν διαφορετική ενέργεια ανά τόνο, επομένως συγκρίνετε το κόστος ανά μονάδα ενέργειας και όχι μόνο ανά τόνο.
Λάδι κυλίνδρων: το θείο του καυσίμου καθορίζει την επιλογή του αριθμού βάσης (BN) του λαδιού κυλίνδρων. Τα πλοία που εναλλάσσουν καύσιμα χρειάζονται τα κατάλληλα λάδια επί του πλοίου.
Χειρισμός: τα υπολειμματικά καύσιμα χρειάζονται θέρμανση, καθίζηση και καθαρισμό· ένα VLSFO χαμηλής ποιότητας μπορεί να αυξήσει το κόστος διάθεσης λάσπης και συντήρησης.
Κόστος εκπομπών: οι κανόνες παρακολούθησης της ΕΕ ορίζουν προεπιλεγμένους συντελεστές CO2 ύψους 3,114 τόνων ανά τόνο για το βαρύ μαζούτ (RME έως RMK), 3,151 για το ελαφρύ μαζούτ (RMA έως RMD) και 3,206 για το gas oil (DMX έως DMB), οι οποίοι επηρεάζουν άμεσα το κόστος EU ETS.
Διαθεσιμότητα: ένας φθηνότερος τύπος είναι φθηνότερος μόνο αν μπορεί να παραληφθεί σε λιμάνι της διαδρομής, στην ποσότητα και την ποιότητα που απαιτούνται.

Ερωτήσεις πριν από την παραγγελία

Ποια όρια θείου ισχύουν σε κάθε σκέλος του ταξιδιού, συμπεριλαμβανομένων των ECA, των θέσεων πρόσδεσης στην ΕΕ και των εθνικών κανονισμών;
Αν υπάρχει scrubber, είναι εγκεκριμένο και πλήρως λειτουργικό, και υπάρχουν περιορισμοί απόρριψης στη διαδρομή;
Ποιες δεξαμενές θα είναι άδειες για να παραλάβουν το νέο καύσιμο;
Ποια έκδοση του ISO 8217 και ποιος τύπος θα προδιαγραφούν;
Είναι το λάδι κυλίνδρων επί του πλοίου κατάλληλο για το καύσιμο που θα καεί;
Χρειάζεται απόθεμα συμμορφούμενου καυσίμου για αλλαγές καυσίμου ή για βλάβη του scrubber;

Η Atlas Bunkering βοηθά πλοιοκτήτες και διαχειριστές να συγκρίνουν προσφορές για κάθε τύπο από αξιόπιστους προμηθευτές και συνιστά ανεξάρτητη επιθεώρηση και έλεγχο από διαπιστευμένο εργαστήριο για κάθε stem, που οργανώνονται κατόπιν αιτήματος.

Ερωτήσεις και απαντήσεις

Μπορώ να αναμείξω VLSFO από δύο διαφορετικούς προμηθευτές;

Καλό είναι να αποφεύγεται. Τα VLSFO παράγονται με ανάμειξη διαφορετικών συστατικών και μπορεί να είναι ασύμβατα. Αν η ανάμειξη είναι αναπόφευκτη, ζητήστε πρώτα από εργαστήριο έλεγχο συμβατότητας σε δείγματα και των δύο καυσίμων.

Χρειάζεται ένα πλοίο με scrubber να μεταφέρει συμμορφούμενο καύσιμο;

Στην πράξη, ναι. Αν το scrubber παρουσιάσει βλάβη και δεν μπορεί να αποκατασταθεί εντός μίας ώρας, οι οδηγίες του IMO προβλέπουν ότι το πλοίο μεταβαίνει σε συμμορφούμενο καύσιμο, ενώ ορισμένα λιμάνια περιορίζουν την απόρριψη νερού έκπλυσης.

Απαιτείται πάντα MGO σε ECA;

Όχι. Η απαίτηση είναι καύσιμο με θείο έως 0,10% ή εγκεκριμένο scrubber. Το MGO είναι η πιο συνηθισμένη επιλογή, αλλά μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν υπολειμματικά καύσιμα 0,10%, όπου διατίθενται και είναι κατάλληλα για τη μηχανή.

Πηγές

Ο οδηγός αυτός παρέχει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί νομική ή τεχνική συμβουλή. Ελέγξτε τους ισχύοντες κανονισμούς και τις οδηγίες του κατασκευαστή της μηχανής για το πλοίο σας.